Share

อิหร่านขู่ปิดฮอร์มุซ ดันราคาน้ำมันโลกพุ่ง จับตาผลกระทบไทย

ราคาน้ำมันโลกกลับมาเป็นประเด็นร้อนอีกครั้ง หลังสถานการณ์ตึงเครียดระหว่างสหรัฐฯ และอิหร่านปะทุขึ้นรอบใหม่ อิหร่านขู่ปิดฮอร์มุซ บริเวณช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นหนึ่งในเส้นทางขนส่งน้ำมันสำคัญที่สุดของโลก โดย Reuters รายงานว่าราคาน้ำมัน Brent ขยับขึ้นมาแตะบริเวณ 79.28 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล ขณะที่ WTI ปรับขึ้นมาอยู่แถว 74.76 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล หลังสหรัฐฯ เปิดปฏิบัติการโจมตีอิหร่านระลอกใหม่ และตลาดกลับมากังวลความเสี่ยงด้านซัพพลายน้ำมันโลก

ประเด็นสำคัญที่ตลาดจับตาไม่ใช่เพียงราคาน้ำมันดิบที่ปรับขึ้นระยะสั้น แต่คือความเสี่ยงที่อิหร่านอาจยกระดับมาตรการตอบโต้จนกระทบเส้นทางขนส่งน้ำมันผ่านช่องแคบฮอร์มุซ โดยสำนักข่าว Reuters ระบุว่าช่องแคบฮอร์มุซเป็นจุดยุทธศาสตร์สำคัญที่มีน้ำมันไหลผ่านราว 20% ของปริมาณน้ำมันโลก ทำให้ทุกความเคลื่อนไหวในพื้นที่นี้สามารถสร้างแรงกระเพื่อมต่อราคาพลังงานทั่วโลกได้ทันที

ทำไมช่องแคบฮอร์มุซถึงสำคัญต่อราคาน้ำมันโลก

ช่องแคบฮอร์มุซ เป็นเส้นทางเดินเรือที่เชื่อมอ่าวเปอร์เซียกับทะเลโอมาน และเป็นทางผ่านของน้ำมันจากผู้ผลิตรายใหญ่ในตะวันออกกลาง เช่น ซาอุดีอาระเบีย อิรัก สหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ คูเวต และอิหร่าน หากเส้นทางนี้ถูกปิดหรือมีความเสี่ยงสูงจนเรือบรรทุกน้ำมันหลีกเลี่ยงการเดินเรือ ผลกระทบจะไม่ใช่แค่ “ต้นทุนขนส่งเพิ่ม” แต่หมายถึงความเสี่ยงที่อุปทานน้ำมันดิบบางส่วนอาจหายไปจากตลาดชั่วคราว

ในมุมตลาดพลังงาน สิ่งที่น่ากังวลคือราคาน้ำมันมักตอบสนองต่อ “ความเสี่ยงล่วงหน้า” ก่อนที่อุปทานจริงจะหายไป นั่นหมายความว่าแม้ยังไม่มีการปิดช่องแคบฮอร์มุซเต็มรูปแบบ แต่เพียงแค่เกิดเหตุโจมตีเรือบรรทุกน้ำมัน หรือมีสัญญาณว่าการเดินเรือไม่ปลอดภัย ราคาน้ำมันก็สามารถพุ่งขึ้นได้จากค่าความเสี่ยงทางภูมิรัฐศาสตร์ หรือ geopolitical risk premium

ล่าสุด Reuters รายงานว่าสหรัฐฯ กลับมาโจมตีอิหร่าน หลังเกิดเหตุโจมตีเรือบรรทุกน้ำมันหลายลำในช่องแคบฮอร์มุซ พร้อมยกเลิกใบอนุญาตบางส่วนที่เคยเปิดทางให้อิหร่านขายน้ำมันได้ ส่งผลให้ราคาน้ำมันปรับขึ้นมากกว่า 3% ในช่วงก่อนหน้า

ราคาน้ำมันโลกจะไปทางไหนต่อ

ทิศทางราคาน้ำมันหลังจากนี้มีโอกาสแกว่งตัวสูง โดยสามารถแบ่งออกเป็น 3 เหตุการณ์ที่ต้องติดตาม

  1. กรณีแรก หากความตึงเครียดจำกัดอยู่เพียงการตอบโต้ทางทหารเป็นระยะ และเส้นทางเดินเรือยังเปิดใช้งานได้ ราคาน้ำมัน Brent อาจแกว่งในกรอบสูงกว่าระดับปกติ เพราะตลาดจะยังใส่ค่าความเสี่ยงฮอร์มุซเข้าไปในราคา แต่ยังไม่ถึงขั้นเกิดภาวะขาดแคลนน้ำมันจริง
  2. กรณีที่สอง หากเกิดเหตุโจมตีเรือบรรทุกน้ำมันซ้ำ หรือบริษัทเดินเรือเริ่มชะลอการเดินเรือผ่านช่องแคบฮอร์มุซ ราคาน้ำมันมีโอกาสเร่งตัวขึ้นแรงกว่าเดิม เพราะตลาดจะเริ่มประเมินความเสี่ยงด้าน supply disruption จริง ไม่ใช่แค่ความกังวลเชิงจิตวิทยา โดย AP รายงานว่าความไม่แน่นอนในเส้นทางดังกล่าวเริ่มทำให้บริษัทเดินเรือบางส่วนประเมินความปลอดภัยใหม่ และสร้างความกังวลต่อราคาน้ำมันเชื้อเพลิง
  3. กรณีที่สาม หากสถานการณ์ลุกลามไปถึงการปิดช่องแคบฮอร์มุซบางส่วนหรือเต็มรูปแบบ ราคาน้ำมันอาจเข้าสู่ภาวะ shock รอบใหม่ เพราะตลาดจะต้องคำนวณความเสี่ยงของน้ำมันหลายล้านบาร์เรลต่อวันที่ไม่สามารถขนส่งได้ตามปกติ แม้นักวิเคราะห์บางส่วนมองว่าราคาน้ำมันเหนือ 100 ดอลลาร์อาจยังไม่ใช่ฐานหลักทันที เพราะโลกยังมีคลังสำรอง เส้นทางสำรอง และกำลังผลิตจากบางประเทศช่วยรองรับได้บางส่วน แต่ความผันผวนจะเพิ่มขึ้นชัดเจน

ผลกระทบต่อราคาน้ำมันไทย

หลังจากใจชื้นได้ไม่นานสำหรับราคาน้ำมันไทยที่ล่าสุดราคาน้ำมันปรับตัวลดลงไปเมื่อวานนี้ ราคาน้ำมันขายปลีกหน้าปั๊ม อาจจะยังไม่ได้ปรับขึ้นทันทีทันใด เพราะราคาน้ำมันไทยยังต้องอิงกับหลายปัจจัย เช่น ราคาน้ำมันสำเร็จรูปในตลาดสิงคโปร์ ค่าการตลาด ภาษี กองทุนน้ำมันเชื้อเพลิง และค่าเงินบาท

อย่างไรก็ตาม หากราคาน้ำมันดิบ Brent และ WTI ยืนในระดับสูงต่อเนื่อง ต้นทุนพลังงานของไทยมีโอกาสทยอยเพิ่มขึ้น โดยเฉพาะกลุ่มดีเซล และเบนซินที่ผูกกับราคาน้ำมันสำเร็จรูปในภูมิภาค หากเงินบาทอ่อนค่าพร้อมกับราคาน้ำมันโลกพุ่ง จะยิ่งเพิ่มแรงกดดันต่อต้นทุนการนำเข้าพลังงานของไทย

ในระยะสั้น ผู้บริโภคอาจยังไม่เห็นราคาหน้าปั๊มกระโดดทันที แต่ถ้าราคาน้ำมันดิบโลกทรงตัวในระดับสูงหลายวันหรือหลายสัปดาห์ ความเสี่ยงที่ราคาขายปลีกในประเทศจะถูกปรับขึ้นตามจะเพิ่มขึ้น โดยเฉพาะหากกองทุนน้ำมันไม่สามารถดูดซับต้นทุนได้มากเหมือนเดิม

หุ้นพลังงานไทยได้หรือเสียประโยชน์

หุ้นที่ได้ sentiment บวกทันทีจากราคาน้ำมันดิบโลกที่พุ่งขึ้น มักเป็นกลุ่มพลังงานต้นน้ำ โดยเฉพาะ PTTEP เพราะรายได้และราคาขายผลิตภัณฑ์มีความเชื่อมโยงกับราคาน้ำมันดิบโลกโดยตรง ส่วน PTT อาจได้แรงหนุนทางจิตวิทยาจากภาพรวมธุรกิจพลังงาน แต่ผลจริงต้องดูหลายธุรกิจประกอบกัน ทั้งก๊าซ โรงกลั่น ปิโตรเคมี และค้าปลีก

ขณะที่หุ้นโรงกลั่น เช่น TOP, SPRC, BCP และ IRPC ต้องวิเคราะห์ซับซ้อนกว่า เพราะราคาน้ำมันดิบที่ขึ้นไม่ได้แปลว่ากำไรโรงกลั่นจะดีเสมอไป ตัวแปรสำคัญคือค่าการกลั่นหรือ refining margin หากราคาน้ำมันดิบขึ้นเร็ว แต่ราคาน้ำมันสำเร็จรูปขึ้นตามไม่ทัน โรงกลั่นอาจถูกกดดันจากต้นทุน ในทางกลับกัน หากสเปรดน้ำมันสำเร็จรูปดีขึ้น ก็อาจช่วยหนุนกำไรได้

สำหรับ OR และ BCP ในฝั่งค้าปลีกน้ำมัน ต้องจับตาค่าการตลาดและปริมาณขาย หากราคาน้ำมันหน้าปั๊มปรับขึ้นเร็ว อาจกระทบความต้องการใช้น้ำมันบางส่วน แต่ถ้าค่าการตลาดยังบริหารได้ดี ผลกระทบต่อกำไรอาจไม่รุนแรงเท่ากลุ่มที่รับความเสี่ยงจากราคาน้ำมันดิบโดยตรง

หุ้นกลุ่มไหนเสี่ยง หากน้ำมันแพงขึ้น

กลุ่มที่ต้องระวังมากขึ้นเมื่อราคาน้ำมันพุ่ง ได้แก่ หุ้นสายการบิน ขนส่ง โลจิสติกส์ และธุรกิจที่มีต้นทุนพลังงานสูง เช่น AAV, BA, SJWD, BEM และ BTS เพราะต้นทุนเชื้อเพลิงหรือค่าขนส่งที่เพิ่มขึ้นอาจกดดันมาร์จิ้นในระยะสั้น

นอกจากนี้ กลุ่มอุตสาหกรรมที่ใช้พลังงานสูง เช่น โรงงานผลิตสินค้า วัสดุก่อสร้าง เคมีภัณฑ์ และบางกลุ่มค้าปลีก อาจได้รับผลกระทบทางอ้อมจากต้นทุนขนส่งและต้นทุนวัตถุดิบที่สูงขึ้น ขณะที่ผู้บริโภคอาจมีภาระค่าเดินทางเพิ่มขึ้น ทำให้กำลังซื้อในประเทศถูกกดดันบางส่วน

บทวิเคราะห์: น้ำมันรอบนี้ไม่ใช่แค่ข่าวภูมิรัฐศาสตร์ แต่เป็นความเสี่ยงเงินเฟ้อรอบใหม่

ประเด็นอิหร่านและช่องแคบฮอร์มุซรอบนี้สำคัญ เพราะเกิดขึ้นในช่วงที่ตลาดโลกยังจับตาทิศทางเงินเฟ้อและดอกเบี้ย หากราคาน้ำมันพุ่งต่อเนื่อง อาจทำให้เงินเฟ้อกลับมาเหนียวตัวกว่าที่คาด และทำให้ธนาคารกลางหลายประเทศระมัดระวังมากขึ้นกับการลดดอกเบี้ย

Reuters ระบุว่าตลาดเริ่มกลับมากังวลเรื่องเงินเฟ้อจากราคาพลังงานที่เพิ่มขึ้น หลังราคาน้ำมันขยับขึ้นและอัตราผลตอบแทนพันธบัตรสหรัฐฯ ปรับตัวสูงขึ้น สะท้อนว่านักลงทุนไม่ได้มองเรื่องนี้เป็นเพียงข่าวสงครามระยะสั้น แต่กำลังประเมินผลต่อเศรษฐกิจมหภาคด้วย

สำหรับไทย ความเสี่ยงหลักคือราคาน้ำมันที่สูงขึ้นอาจกระทบต้นทุนขนส่ง ค่าครองชีพ และดุลการค้า เพราะไทยเป็นประเทศนำเข้าน้ำมันสุทธิ หากราคาน้ำมันแพงขึ้นพร้อมเงินบาทอ่อนค่า ต้นทุนพลังงานในประเทศจะถูกกดดันมากขึ้น และอาจกระทบทั้งภาคธุรกิจและผู้บริโภค

สรุปทิศทางราคาน้ำมันหลัง อิหร่านขู่ปิดฮอร์มุซ

ทิศทางราคาน้ำมันระยะสั้นยังมีโอกาสผันผวนสูง โดยตลาดจะจับตา 3 ปัจจัยหลัก ได้แก่ ความเคลื่อนไหวของอิหร่านต่อช่องแคบฮอร์มุซ การตอบโต้ของสหรัฐฯ และความปลอดภัยของเส้นทางเดินเรือในอ่าวเปอร์เซีย หากสถานการณ์ไม่ลุกลาม ราคาน้ำมันอาจแกว่งในกรอบสูงแต่ยังควบคุมได้ แต่หากเกิดการปิดเส้นทางหรือเรือขนส่งน้ำมันหยุดเดินเรือเป็นวงกว้าง ราคาน้ำมันโลกอาจพุ่งแรงและกระทบต้นทุนพลังงานทั่วโลกทันที

สำหรับนักลงทุนไทย หุ้นที่ต้องจับตาใกล้ชิดคือ PTTEP, PTT, TOP, SPRC, BCP, IRPC และ OR ขณะที่หุ้นกลุ่มสายการบิน ขนส่ง และโลจิสติกส์อาจเผชิญแรงกดดันหากราคาน้ำมันยืนสูงต่อเนื่อง


ติดตามข่าวเศรษฐกิจประจำวันรอบโลก เช็กราคาทองคำวันนี้ ราคาน้ำมันล่าสุด

ที่มาของข้อมูล: Reuters, AP

ข้อมูลนี้จัดทำเพื่อสรุปสถานการณ์ราคาน้ำมันและตลาดหุ้นที่เกี่ยวข้อง ไม่ใช่คำแนะนำในการลงทุน