Share

BOI ปรับเกณฑ์ลงทุน AI และ Data Center ใหม่ ปี 2569

คณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน หรือบีโอไอ (BOI – Board of Investment) กำลังปรับทิศทางการทำงานครั้งใหญ่ จากเดิมที่เน้นวัดผลความสำเร็จด้วยยอดเงินลงทุนที่ได้รับอนุมัติในแต่ละปี มาสู่แนวทางใหม่ที่ให้ความสำคัญกับ “คุณค่าที่แท้จริง” ซึ่งการลงทุนแต่ละโครงการจะสร้างให้กับประเทศและคนไทยโดยตรง การเปลี่ยนแปลงนี้เกิดขึ้นท่ามกลางสถานการณ์ที่ประเทศไทยยังคงเป็นจุดหมายการลงทุนที่บริษัทต่างชาติมองว่าปลอดภัย (safe haven) แม้ความตึงเครียดทางภูมิรัฐศาสตร์ทั่วโลกจะเพิ่มสูงขึ้นก็ตาม

ทำไม BOI ถึงต้องปรับยุทธศาสตร์ใหม่ในตอนนี้

ทำไม BOI ถึงต้องปรับยุทธศาสตร์ใหม่ในตอนนี้ คำตอบมาจากการทบทวนนโยบายครั้งใหญ่ที่คณะกรรมการชุดนี้จัดขึ้นเมื่อวันที่ 11 มิถุนายน 2569 ที่จังหวัดชลบุรี โดยมีเป้าหมายร่วมกันในการผลักดันตัวเลขเศรษฐกิจของประเทศให้ก้าวกระโดดใน 3 มิติหลัก ดังนี้

  1. ผลักดันอัตราการเติบโตทางเศรษฐกิจ (GDP) ให้สูงกว่า 3% ต่อปีอย่างต่อเนื่อง
  2. ยกระดับอันดับความสามารถในการแข่งขันของประเทศไทยในเวทีโลกให้ติด 20 อันดับแรกภายใน 4 ปี
  3. ผลักดันให้ประเทศไทยก้าวขึ้นเป็นประเทศรายได้สูง (high-income country) ภายใน 12 ปี

เอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง ในฐานะประธานกรรมการ BOI ระบุว่า BOI ต้องกลายเป็นกลไกสำคัญที่ขับเคลื่อนเป้าหมายระดับชาติเหล่านี้ให้เกิดขึ้นจริง ไม่ใช่เพียงหน่วยงานที่ทำหน้าที่อนุมัติสิทธิประโยชน์ทางภาษีให้นักลงทุนต่างชาติเท่านั้น

หลักคิดใหม่ของ BOI มีอะไรบ้าง

หลักคิดใหม่ของ BOI มีอะไรบ้าง แนวทางการทำงานที่ปรับใหม่วางอยู่บนคำถามหลัก 3 ข้อที่ BOI ใช้เป็นกรอบในการพิจารณาโครงการลงทุนต่อจากนี้ ดังนี้

  1. จะสร้างคุณค่าอะไร – ขยายมุมมองจากตัวเลขเงินลงทุนเพียงอย่างเดียว ไปสู่การสร้างมูลค่าเพิ่มในประเทศ การพัฒนาเทคโนโลยี การสร้างแรงงานทักษะสูง การดึงผู้ประกอบการเอสเอ็มอี (SME) ไทยเข้าสู่ห่วงโซ่อุปทาน และการใช้ทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพ
  2. จะลงทุนอะไร – จัดลำดับความสำคัญให้กลุ่มอุตสาหกรรมเทคโนโลยีศักยภาพสูง ครอบคลุมเซมิคอนดักเตอร์และอิเล็กทรอนิกส์ขั้นสูง ดิจิทัลและปัญญาประดิษฐ์ (AI) วัสดุศาสตร์ขั้นสูง เกษตรและอาหารมูลค่าสูง การแพทย์และสุขภาพ รวมถึงยานยนต์แห่งอนาคต โดยยังคงให้ความสำคัญกับการยกระดับอุตสาหกรรมเดิมของไทยควบคู่ไปด้วย ไม่ใช่การทิ้งอุตสาหกรรมเก่าไปเลย
  3. จะทำอย่างไร – บูรณาการเครื่องมือสนับสนุนทั้งด้านภาษี การเงิน และบริการเข้าด้วยกัน พร้อมเน้นการยกระดับทักษะแรงงาน การวิจัยพัฒนา และกลไกการถ่ายทอดเทคโนโลยีจากนักลงทุนต่างชาติสู่คนไทย

นฤตม์ เทอดสถีรศักดิ์ เลขาธิการ BOI ย้ำว่าการทำงานจากนี้จะต้องปรับเครื่องมือให้ทันสมัยขึ้น โดยนำเทคโนโลยีดิจิทัลและ AI เข้ามาใช้ในกระบวนการทำงานของ BOI เอง ควบคู่ไปกับการรักษาความเชื่อมั่นของนักลงทุนต่างชาติที่มีต่อประเทศไทยให้อยู่ในระดับสูงต่อไป

ตัวเลขลงทุนครึ่งปีแรก 2569 บอกอะไรเราบ้าง

ตัวเลขลงทุนครึ่งปีแรก 2569 บอกอะไรเราบ้าง จากข้อมูลล่าสุดที่เอกนิติเปิดเผยเมื่อวันที่ 7 กันยายน 2569 มูลค่าการลงทุนที่ได้รับการส่งเสริมในช่วงครึ่งปีแรกของปี 2569 อยู่ที่ประมาณ 500,000 ล้านบาท โดยกลุ่มอุตสาหกรรม AI และอิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะ (Smart Electronics) ครองสัดส่วนสูงกว่า 250,000 ล้านบาท หรือคิดเป็นมากกว่าครึ่งหนึ่งของมูลค่าการลงทุนทั้งหมด สะท้อนให้เห็นชัดเจนว่าทิศทางการลงทุนของโลกกำลังไหลเข้าสู่กลุ่มเทคโนโลยีเอไอและอิเล็กทรอนิกส์ขั้นสูงอย่างรวดเร็ว และประเทศไทยกำลังได้รับอานิสงส์จากกระแสนี้โดยตรง

จุดที่น่าสนใจเป็นพิเศษคือธุรกิจผลิตออปติคัลทรานซีฟเวอร์ (optical transceiver) ซึ่งเป็นอุปกรณ์สำคัญในการรับส่งข้อมูลความเร็วสูงสำหรับศูนย์ข้อมูล (data center) และโครงข่ายเอไอ โดยเอกนิติระบุว่าประเทศไทยได้กลายเป็นฐานการผลิตออปติคัลทรานซีฟเวอร์อันดับ 1-2 ของโลกไปแล้ว ซึ่งเป็นตัวอย่างที่ชัดเจนของการที่ไทยสามารถแทรกตัวเข้าไปอยู่ในห่วงโซ่อุปทานเทคโนโลยีระดับโลกได้สำเร็จ

BOI คุมเข้มดาต้าเซ็นเตอร์ด้วยเกณฑ์คัดกรองใหม่ 4 มิติ

BOI คุมเข้มดาต้าเซ็นเตอร์ด้วยเกณฑ์คัดกรองใหม่ 4 มิติ หลังคณะรัฐมนตรีมีมติเมื่อวันที่ 5-6 สิงหาคม 2569 อนุมัติจัดตั้งคณะกรรมการนโยบายดาต้าเซ็นเตอร์แห่งชาติ พร้อมมอบหมายให้ BOI ยกระดับการคัดกรองโครงการลงทุนศูนย์ข้อมูล (data center) ให้เข้มงวดขึ้น ไม่ใช่การรับทุกโครงการแบบไม่มีเงื่อนไขเหมือนที่ผ่านมา นฤตม์ เทอดสถีรศักดิ์ เลขาธิการ BOI อธิบายหลักคิดเบื้องหลังไว้ว่า “ทางเลือกของไทยไม่ใช่การปฏิเสธการลงทุนดาต้าเซ็นเตอร์ทั้งหมด หรือรับทุกโครงการแบบไม่มีเงื่อนไข…เราต้องออกแบบกฎเกณฑ์ที่ให้ประโยชน์สูงสุดต่อประเทศและประชาชน”

เกณฑ์คัดกรองใหม่แบ่งออกเป็น 4 มิติ ดังนี้

  1. ผลประโยชน์ต่อประเทศ – โครงการต้องสร้างงานให้คนไทย ฝึกทักษะวิศวกรและช่างเทคนิค ตั้งห้องปฏิบัติการวิจัย ดึงผู้ประกอบการไทยเข้าสู่ห่วงโซ่อุปทาน และเปิดทางให้ธุรกิจหรือสตาร์ทอัพไทยเข้าถึงระบบนิเวศ AI ที่เกิดขึ้นจากดาต้าเซ็นเตอร์เหล่านี้ได้จริง
  2. ความมั่นคงด้านพลังงาน – ต้องมั่นใจว่ามีไฟฟ้าเพียงพอโดยไม่กระทบภาคส่วนอื่น โดยคณะกรรมการนโยบายพลังงานแห่งชาติ (กพช.) อนุมัติให้คิดอัตราค่าไฟฟ้าพิเศษสำหรับดาต้าเซ็นเตอร์ และกำหนดให้วางเงินมัดจำการเชื่อมต่อระบบสายส่งไฟฟ้า
  3. การบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ – ต้องประเมินแหล่งน้ำที่ใช้ ติดตั้งเทคโนโลยีระบายความร้อนขั้นสูงและระบบหมุนเวียนน้ำ พร้อมคิดอัตราค่าน้ำพิเศษในช่วงฤดูแล้งเพื่อปกป้องภาคเกษตรและชุมชนโดยรอบ
  4. ผลกระทบด้านสิ่งแวดล้อม – ครอบคลุมการวางผังเมือง การป้องกันอัคคีภัย และการควบคุมมลพิษทั้งความร้อน เสียง และน้ำเสียตลอดอายุการใช้งานโครงการ

สะสมตั้งแต่ปีงบประมาณ 2567-2569 BOI อนุมัติโครงการดาต้าเซ็นเตอร์ไปแล้วทั้งหมด 42 โครงการ มูลค่ารวม 750,000 ล้านบาท กำลังการผลิตไฟฟ้ารวมกว่า 3,400 เมกะวัตต์ โดยนักลงทุนไทยเป็นกลุ่มที่ลงทุนมากที่สุดถึง 15 โครงการ ตามด้วยจีน 10 โครงการ และสหรัฐฯ 5 โครงการ ส่วนที่เหลือกระจายอยู่ในสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์ ญี่ปุ่น มาเลเซีย และฮ่องกง เกณฑ์ใหม่นี้จึงเป็นการวางกรอบให้การลงทุนดาต้าเซ็นเตอร์ระลอกต่อไปสร้างประโยชน์ที่จับต้องได้ให้คนไทย แทนที่จะปล่อยให้ขยายตัวแบบไม่มีทิศทางเหมือนช่วงที่ผ่านมา

แรงงานไทยจะได้อะไรจากยุทธศาสตร์ใหม่นี้

แรงงานไทยจะได้อะไรจากยุทธศาสตร์ใหม่นี้ ประเด็นสำคัญที่ BOI ให้น้ำหนักมากขึ้นในยุทธศาสตร์ใหม่คือการถ่ายทอดเทคโนโลยีจากนักลงทุนต่างชาติมาสู่ผู้ประกอบการและแรงงานไทยอย่างเป็นรูปธรรม ผ่านโครงการที่เรียกว่า Thailand Skill Bridge ซึ่งมีเป้าหมายให้แรงงานไทยได้เรียนรู้และก้าวทันเทคโนโลยีสมัยใหม่ แทนที่จะถูกเทคโนโลยีเหล่านั้นเข้ามาแทนที่ตำแหน่งงานเดิม

แนวคิดนี้ตอบโจทย์ข้อกังวลที่เกิดขึ้นทั่วโลกเกี่ยวกับผลกระทบของเทคโนโลยี AI และระบบอัตโนมัติต่อตลาดแรงงาน โดย BOI พยายามวางกรอบให้การลงทุนจากต่างชาติมาพร้อมกับพันธะที่จะพัฒนาศักยภาพของคนไทยไปพร้อมกัน ไม่ใช่การลงทุนที่ดึงเอาแรงงานต่างชาติเข้ามาทำงานแทนคนไทยทั้งหมด ซึ่งหากทำได้ตามเป้าหมายนี้จริง ก็จะช่วยให้ผลประโยชน์จากการลงทุนกระจายไปถึงประชาชนในวงกว้างมากขึ้น สอดคล้องกับหลักคิดเรื่อง “คุณค่าที่แท้จริง” ที่ BOI ประกาศไว้ตั้งแต่ต้น

สรุปภาพรวม ยุทธศาสตร์นี้จะพาไทยไปทางไหน

สรุปภาพรวม ยุทธศาสตร์นี้จะพาไทยไปทางไหน การปรับทิศทางของ BOI ครั้งนี้ถือเป็นการเปลี่ยนกรอบความคิดครั้งสำคัญของหน่วยงานส่งเสริมการลงทุนของไทย จากเดิมที่มักถูกวิพากษ์วิจารณ์ว่าให้ความสำคัญกับตัวเลขเงินลงทุนที่ดึงดูดเข้ามาได้มากน้อยเพียงใด มาสู่การวัดผลด้วยคุณภาพและผลกระทบเชิงบวกต่อเศรษฐกิจและสังคมไทยในระยะยาว

ตัวเลขการลงทุนครึ่งปีแรก 2569 ที่กลุ่ม AI และอิเล็กทรอนิกส์อัจฉริยะครองสัดส่วนกว่าครึ่งหนึ่งของมูลค่ารวม ร่วมกับสถานะการเป็นฐานผลิตออปติคัลทรานซีฟเวอร์อันดับต้นของโลก แสดงให้เห็นว่าไทยมีศักยภาพที่จะเป็นส่วนหนึ่งของห่วงโซ่อุปทานเทคโนโลยีระดับโลกได้จริง แต่ความท้าทายที่แท้จริงยังอยู่ที่ว่า BOI และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องจะสามารถแปลงตัวเลขการลงทุนเหล่านี้ให้กลายเป็นการยกระดับทักษะแรงงาน การถ่ายทอดเทคโนโลยี และการกระจายผลประโยชน์ทางเศรษฐกิจให้คนไทยได้อย่างเป็นรูปธรรมมากน้อยเพียงใด ซึ่งจะเป็นตัวชี้วัดที่แท้จริงว่ายุทธศาสตร์ใหม่นี้ประสบความสำเร็จหรือไม่ในอีก 4-12 ปีข้างหน้าตามเป้าหมายที่วางไว้


ติดตามข่าวเศรษฐกิจไทยและต่างประเทศ นโยบายการลงทุน และสถานการณ์ตลาดทุนที่น่าสนใจ อัปเดตทุกวันได้ที่หมวด เศรษฐกิจ The Writing Baron

ที่มาของข้อมูล: Techsauce มติชนออนไลน์ Thunhoon ประชาไท

คำเตือน: การลงทุนมีความเสี่ยง บทความนี้ไม่ใช่การชักชวนเพื่อการลงทุน ผู้ลงทุนควรศึกษาข้อมูลก่อนตัดสินใจลงทุน